Foto: HANS VAN GEFFEN
Een wijdverspreid probleem in Catalonië
De Catalaanse krant El Punt Avui publiceerde op 7 augustus 2025 een artikel met de titel “Urbanitzacions de segona”, waarin een zorgwekkende situatie wordt geschetst: bijna 1.500 woonwijken zijn geregistreerd in Catalonië en bijna de helft daarvan is nog steeds niet officieel opgenomen in het gemeentelijke beheer. Hierdoor kan de levering van essentiële openbare diensten, zoals water, straatverlichting, wegen en riolering, worden uitgesteld of zelfs uitblijven, ondanks het feit dat de bewoners gemeentelijke belastingen betalen.
De Diputació de Barcelona heeft 367 woonwijken met tekortkomingen geïdentificeerd, verspreid over 118 gemeenten. Sinds 2018 zijn slechts een tiental daarvan volledig geregulariseerd en opgenomen in de gemeentelijke netwerken. De cijfers spreken voor zich:
- 83 % beschikt over weinig of geen basisvoorzieningen.
- 74 % heeft geen winkels.
- 50 % beschikt niet over openbare voorzieningen.
- 20 % ligt in niet-bebouwbaar gebied (natuurparken enz.).
Planas del Rey: een representatief voorbeeld met eigen kenmerken
Planas del Rey maakt deel uit van deze bredere problematiek, maar kent ook enkele specifieke kenmerken. De voormalige EUCC (Entitat Urbanística Col·laboradora de Conservació) werd in 2016 ontbonden nadat zij onwettig was verklaard. Sindsdien stelt de gemeente Pratdip zich op het standpunt dat de urbanisatie pas volledig van gemeentelijke diensten kan profiteren wanneer de infrastructuur officieel is overgedragen aan de gemeente.
Deze situatie lijkt niet langer uitsluitend het gevolg te zijn van technische of financiële beperkingen. Zij roept ook vragen op over de keuzes van de gemeente op het gebied van infrastructuurbeheer en budgettaire prioriteiten.
Een nieuw wettelijk kader: Decreetwet 2/2025
De Decreetwet 2/2025 van de Catalaanse regering, die op 27 februari 2025 in werking is getreden, voert verschillende belangrijke wijzigingen door:
- Gemeenten mogen voortaan minimale openbare diensten verlenen, ook in bepaalde niet-bebouwbare gebieden.
- Autonome oplossingen zijn toegestaan wanneer aansluiting op een openbaar netwerk niet mogelijk is.
- De wet maakt een gefaseerde overdracht van infrastructuur mogelijk, zodat eigenaars niet onmiddellijk alle kosten hoeven te dragen.
- De transparantie wordt versterkt doordat gemeenten hun stedenbouwkundige documenten in een openbaar register moeten publiceren.
Voor Planas del Rey verandert dit nieuwe wettelijke kader de situatie aanzienlijk. Het biedt nieuwe mogelijkheden voor de organisatie van minimale openbare diensten en voor de overdracht van infrastructuur. Hoe groot de praktische impact zal zijn, zal afhangen van de manier waarop deze bepalingen worden toegepast.
Hoe nu verder?
Dit nieuwe wettelijke kader biedt verschillende mogelijkheden voor verdere actie en reflectie:
- De officiële publicatie vragen van de stedenbouwkundige situatie van Planas del Rey.
- De mogelijkheid onderzoeken van een gefaseerde overdracht van de infrastructuur.
- Gebruikmaken van de rechtspraak en de bepalingen van de Decreetwet ter ondersteuning van eventuele administratieve of gerechtelijke procedures.
- Eigenaars blijven informeren en benadrukken dat Planas del Rey geen op zichzelf staand geval is, maar deel uitmaakt van een bredere problematiek die vele woonwijken in Catalonië treft.
Conclusie
Het artikel van El Punt Avui laat zien dat Planas del Rey geen uitzondering vormt, maar één van de vele woonwijken in Catalonië die nog steeds met regularisatieproblemen worden geconfronteerd. Decreetwet 2/2025 creëert een nieuw wettelijk kader dat de uitvoering van bepaalde oplossingen kan vergemakkelijken. Voor de eigenaars van Planas del Rey zal het er nu vooral op aankomen te volgen hoe deze nieuwe bepalingen door de betrokken overheden worden toegepast en welke concrete gevolgen zij zullen hebben voor de toegang tot gemeentelijke diensten.
10/08/2025
Jim – La Tribune de Planas
