Op 21 juli 2016 spreekt het Hooggerechtshof van Catalonië (TSJC) in Barcelona een belangrijke beslissing uit in de geschiedenis van Planas del Rey: het verklaart de Urbanistische Samenwerkingsentiteit voor het Beheer (EUCC) ontbonden.
Deze beslissing komt drie jaar na het vonnis van 26 maart 2013 van de rechtbank van Tarragona, die de ontbinding juist had geweigerd.
De procedure was aangespannen door verschillende eigenaars van Planas del Rey. Deze eigenaars waren verenigd binnen de vereniging SOS Planas, die al enkele jaren de vraag naar de ontbinding van de EUCC ondersteunde.
Juridisch gezien zijn het echter de eigenaars zelf die als eisers in de procedure optreden.
Na het ongunstige vonnis van 2013 gaan zij in beroep. Het TSJC geeft hen uiteindelijk gelijk op dit essentiële punt.
Eenvoudig gezegd: in 2013 oordeelde de rechtbank dat de EUCC moest blijven bestaan omdat Planas nog niet voltooid en nog niet formeel aan de gemeente overgedragen was. In 2016 beslist het TSJC dat deze situatie de onderhoudsverplichting van de eigenaars niet onbeperkt kan verlengen.
Waarom had de rechtbank van Tarragona de ontbinding geweigerd?
In 2013 had de bestuursrechtbank nr. 1 van Tarragona vastgesteld dat de urbanisatiewerken niet voltooid waren en dat Planas del Rey nog niet formeel aan de gemeente Pratdip was overgedragen.
Volgens die rechtbank rechtvaardigde deze situatie nog steeds het voortbestaan van de EUCC.
Zij had ook geoordeeld dat de regel die bepaalde onderhoudsverplichtingen tot vijf jaar beperkte, niet kon leiden tot de ontbinding zolang de werken niet voltooid waren.
De eigenaars betwistten precies deze interpretatie in hun beroep bij het TSJC.
Het TSJC hanteert een andere interpretatie
Het Hooggerechtshof van Catalonië herziet dit deel van het vonnis van 2013.
Het onderzoekt de overgangsbepaling van Wetsbesluit 1/1990 betreffende de Catalaanse stedenbouwwetgeving.
Volgens deze regel mag een verplichting voor eigenaars om een urbanisatie te onderhouden en in stand te houden niet langer dan vijf jaar duren.
Het wetsbesluit trad in werking op 13 juli 1990.
Het TSJC stelt vast dat deze termijn van vijf jaar op het moment van zijn uitspraak in 2016 al zeer lang was verstreken.
Het komt daarom tot een andere conclusie dan de rechtbank van Tarragona: het feit dat Planas nog steeds niet voltooid is, kan niet rechtvaardigen dat deze verplichting onbeperkt op de eigenaars blijft rusten.
Eenvoudig gezegd: een situatie die tijdelijk bedoeld was, kan niet permanent worden alleen omdat de werken en de formele overname van de urbanisatie nog steeds niet zijn afgerond.
Het TSJC spreekt de ontbinding van de EUCC uit
De uiteindelijke beslissing van het hof is duidelijk.
Het TSJC verklaart het hoger beroep van de eigenaars gedeeltelijk gegrond en wijzigt het deel van het vonnis van 2013 dat betrekking heeft op de ontbinding.
Het geeft de eigenaars gelijk in hun beroep tegen de afwijzing, door administratief stilzwijgen, van hun verzoek en verklaart de EUCC van Planes del Rei ontbonden.
Het arrest vermeldt bovendien dat de beslissing definitief is en dat geen cassatieberoep mogelijk is.
Betekent dit dat de EUCC al sinds 1995 ontbonden was?
Hier is een belangrijke nuance nodig.
Het TSJC stelt inderdaad vast dat de wettelijke maximumtermijn van vijf jaar al lange tijd was overschreden.
Maar het verklaart niet dat de EUCC in 1995 automatisch had opgehouden te bestaan.
Het arrest van 21 juli 2016 spreekt de ontbinding uit naar aanleiding van het beroep van de eigenaars.
Het zou daarom onjuist zijn om te stellen dat alle handelingen van de EUCC sinds 1995 om die reden automatisch zonder rechtsgevolg waren.
Eenvoudig gezegd: de wettelijke termijn was al lang verstreken, maar het is het TSJC dat in zijn arrest van 2016 de ontbinding uitspreekt.
Een belangrijke overwinning, maar over een welbepaald punt
De eigenaars hadden in de procedure die in 2010 begon verschillende eisen gesteld.
Het TSJC geeft hen gelijk op de fundamentele vraag van de ontbinding van de EUCC.
Maar het vernietigt niet het volledige vonnis van 2013.
In zijn uiteindelijke beslissing bepaalt het hof dat de overige onderdelen van het vonnis in eerste aanleg die niet door deze beslissing worden geraakt, van kracht blijven.
Dit arrest mag dus niet worden voorgesteld als een beslissing die de gemeente op zichzelf verplicht om onmiddellijk alle diensten en infrastructuren van Planas del Rey over te nemen.
De betekenis ervan is op zichzelf al aanzienlijk: het maakt juridisch een einde aan de EUCC door haar ontbinding uit te spreken.
Waarom is dit arrest zo belangrijk in de geschiedenis van Planas?
De EUCC was eind jaren tachtig opgericht en de eigenaars financierden via deze entiteit gedurende tientallen jaren het behoud en onderhoud van een groot deel van de infrastructuur van de urbanisatie.
Voor SOS Planas, dat deze démarche had begeleid en ondersteund, betekende deze beslissing ook het resultaat van meerdere jaren verzet tegen het voortbestaan van de EUCC.
Het behoud van de EUCC was jarenlang mede gerechtvaardigd door het feit dat Planas del Rey onvoltooid bleef en nog niet formeel was overgenomen.
Het arrest van 21 juli 2016 verandert die logica.
Het TSJC oordeelt dat de onvoltooide toestand van de urbanisatie niet kan rechtvaardigen dat een onderhoudsverplichting die door de wet als tijdelijk was bedoeld, onbeperkt wordt verlengd.
Daarom vormt deze beslissing een belangrijk keerpunt in de administratieve geschiedenis van Planas del Rey.
Wat we moeten onthouden
Het verhaal kan uiteindelijk vrij eenvoudig worden samengevat:
- verschillende eigenaars, verenigd binnen SOS Planas, vragen de ontbinding van de EUCC;
- in 2013 weigert de rechtbank van Tarragona de ontbinding omdat Planas nog niet voltooid en nog niet formeel aan de gemeente overgedragen is;
- de eigenaars gaan in beroep;
- het TSJC oordeelt dat de onderhoudsverplichting niet onbeperkt kan voortduren;
- op 21 juli 2016 spreekt het de ontbinding van de EUCC van Planes del Rei uit;
- de overige onderdelen van het vonnis van 2013 die niet door deze beslissing worden geraakt, blijven van kracht.
Eenvoudig gezegd: in 2013 werd de onvoltooide toestand van Planas nog gebruikt om het voortbestaan van de EUCC te rechtvaardigen. In 2016 beslist het TSJC dat dit argument niet langer kan dienen om een verplichting voor de eigenaars onbeperkt te laten voortduren.
De ontbinding van de EUCC opent daarmee een nieuwe fase in de geschiedenis van Planas del Rey: de volgende vraag is hoe deze beslissing zal worden uitgevoerd en hoe de diensten en het beheer van de urbanisatie na het verdwijnen van de entiteit zullen worden georganiseerd.
Jim – La Tribune de Planas
Vertaling van de belangrijkste passages uit het arrest
Over de termijn van vijf jaar
Vanaf de inwerkingtreding van Wetsbesluit 1/1990, op de dag van de publicatie ervan in het DOGC op 13 juli 1990, mocht de verplichting voor de eigenaars om de urbanisatie te onderhouden en in stand te houden niet langer dan vijf jaar duren.
Aangezien deze termijn al ruimschoots was overschreden, oordeelt het hof dat het beroep betreffende het verzoek tot ontbinding van de Urbanistische Samenwerkingsentiteit voor het Beheer gegrond moet worden verklaard.
Over de beslissing van het TSJC
Het Hooggerechtshof van Catalonië verklaart het hoger beroep van de eigenaars gedeeltelijk gegrond en vernietigt gedeeltelijk het vonnis van de bestuursrechtbank nr. 1 van Tarragona.
Het geeft de eigenaars gelijk in hun beroep tegen de afwijzing, door administratief stilzwijgen, van het verzoek tot ontbinding van de Urbanistische Samenwerkingsentiteit voor het Beheer van de urbanisatie Les Planes del Rei en verklaart deze entiteit ontbonden.
Over de overige onderdelen van het vonnis
De overige onderdelen van het vonnis in eerste aanleg die niet door dit arrest worden geraakt, blijven van kracht.
Over het definitieve karakter van het arrest
Het arrest is definitief en er kan geen cassatieberoep tegen worden ingesteld.
